आंबा

 रोगाचे/किडीचे नाव : तुडतुडे
 

हे कीटक पाचरीच्या आकाराचे व लांबीने दोन मि.मी. असतात. त्यांचा रंग भुरकट असून, डोक्याववर तांबड्या रंगाचे तीन ठिपके असतात. हे कीटक अत्यंत चपळ असून त्यांची चाल तिरपी असते.
तुडतुडे मधासारखा चिकट पदार्थ शरीरावाटे बाहेर टाकतात. तो पानांवर पडून नंतर त्यावर काळी बुरशी वाढते, त्यामुळे झाडे, फळे काळी पडतात. तुडतुडे वर्षभर झाडावर असल्यामुळे आंब्याच्या झाडाला मोहोर येण्यापूर्वी कीटकनाशकाचा वापर करून त्यांचा प्रादुर्भाव कमी करणे आवश्यक आहे.

मादी आंब्याच्या झाडाला पालवी फुटू लागली की, कोवळ्या पानांच्या शिरांमध्ये पानाच्या खालच्या बाजूस तसेच देठामध्ये अंडी घालते. साधारणतः एक मादी 200 पर्यंत अंडी घालते. अंड्यातून तीन ते पाच दिवसांत पिले बाहेर पडतात. तुडतुड्यांची पिले व पूर्ण वाढलेले तुडतुडे कोवळ्या पानामधून रस शोषून घेतात. त्यामुळे पाने वेडीवाकडी झालेली दिसून येतात. ऍटकिनसोनी जातीचे तुडतुडे फांदी व खोडावरील सालीच्या भेगांमध्ये, निव्हिओस्पार्सस जातीचे तुडतुडे पानांवर सुप्तावस्थेत राहतात. नंतर ऑक्‍टोबर महिन्यामध्ये झाडाला मोहोर फुटू लागतातच हे तुडतुडे पुन्हा जागृतावस्थेत येतात.

नियंत्रण -

  • तुडतुड्यांवर नियंत्रणासाठी झाडांच्या आतील फांद्याची विरळणी करून जास्त सूर्यप्रकाश झाडांमध्ये पोहोचेल, याची काळजी घ्यावी.

  • बाग तणविरहित व नांगरून ठेवावी.

  • तुडतुड्यांचा प्रादुर्भाव जास्त असल्यास प्रथम रासायनिक कीटकनाशकांचा वापर करावा. या किडीच्या रासायनिक पद्धतीने नियंत्रणासाठी सायपरमेथ्रिन 25 टक्के प्रवाही 3 मिली प्रति 10 लिटर पाण्यामध्ये, फेनव्हलरेट 20 टक्के प्रवाही 5 मिली प्रति 10 लिटर पाण्यामध्ये किंवा डेकोमेथ्रीन 28 टक्के प्रवाही 3 मिली प्रति 10 लिटर पाण्यामध्ये झाडाच्या सर्व भागांवर व पानांवर दोन्ही बाजूस थांबून राहील एवढीच फवारणी करावी.